Sindirim
Dışardan aldığımız besinlerin yapıtaşlarına kadar ayrılmasına sindirim denir. Sindirimde görevli yapı ve organlar bir araya gelerek sindirim sistemini oluşturur.
Sindirim Sisteminde Görevli Yapı ve Organlar
Ağız: Sindirim olayının başladığı yerdir. Çiğneme ile besinlerin fiziksel sindirimi gerçekleşir. Tükürük sıvısı içindeki enzimler sayesinde karbonhidratların kimyasal sindirimi ağızda başlar.
Yutak: Ağızdan gelen besinlerin yemek borusuna ulaşmasını sağlar. Yutakta sindirim gerçekleşmez.
Yemek borusu: Yutaktan gelen besinlerin mideye iletilmesini sağlar. Yapısında bulunan kaslar sayesinde besinlerin iletimi sağlanır. Yemek borusunda sindirim gerçekleşmez.
Mide: Yapısında bulunan kasların kasılıp-gevşeme hareketi sayesinde besinler çalkalanır, öğütülür ve bulamaç haline getirilir. Böylece besinlerin fiziksel sindirimi gerçekleşir. Mide sıvısı içerisindeki enzimler sayesinde proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar.
Mide: Yapısında bulunan kasların kasılıp-gevşeme hareketi sayesinde besinler çalkalanır, öğütülür ve bulamaç haline getirilir. Böylece besinlerin fiziksel sindirimi gerçekleşir. Mide sıvısı içerisindeki enzimler sayesinde proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar.
Kalın bağırsak: Vitaminlerin, su ve minerallerin yeteri kadarının emilimini sağlayan organımızdır. Kalın bağırsakta sindirim gerçekleşmez. Atık maddeleri posa hâline getirerek anüse gönderir.
Anüs: Sindirim sonucu oluşan atık maddelerin vücut dışına atıldığı organdır. Anüste sindirim olayı yoktur.
Fiziksel ve Kimyasal Sindirim
Fiziksel sindirim: Besinlerin enzimler kullanılmadan çiğneme ve kas hareketleri yardımıyla küçük parçalara ayrılması işlemine denir.
- Ağızda dişler yardımıyla besinlerin daha küçük parçalara ayrılması
- Midede bulunan kasların kasılıp gevşemesiyle besinlerin daha küçük parçalara ayrılması
- İnce bağırsakta safra sıvısı sayesinde yağların küçük parçalara ayrılması
Kimyasal sindirim: Besinlerin enzimler yardımıyla hücrelere geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılması işlemine denir.
- Ağızda, tükürük içinde bulunan enzimler sayesinde karbonhidratların kimyasal sindirimi yapılır.
- Midede, mide sıvısı içinde bulunan enzimler sayesinde proteinlerin kimyasal sindirimi yapılır.
- İnce bağırsakta, pankreas özsuyu sayesinde karbonhidratların, proteinlerin ve yağların kimyasal sindirimi yapılır.
!!! Karbonhidratların kimyasal sindirimi ağızda başlar, ince bağırsakta biter.
!!! Proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar, ince bağırsakta biter.
!!! Yağların kimyasal sindirimi ince bağırsakta başlar, ince bağırsakta biter.
Sindirime Yardımcı Organlar
Karaciğer: Safra sıvısını salgılar. Bu salgı özel bir kanalla ince bağırsağa gönderilir. Safra sıvısı yağların fiziksel sindirimini gerçekleştirir.
Pankreas: Ürettiği pankreas öz suyunu bir kanal yardımıyla ince bağırsağa göndererek karbonhidratlar, proteinler ve yağların kimyasal sindirimini gerçekleştirir.