Maddenin Halleri ve Tanecikli Yapısı
- Kütlesi ve hacmi olan her şeye madde denir. Maddeler katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç halde bulunurlar.
- Bütün maddeler bir bütünmüş gibi gözükse de hepsi taneciklerden oluşmuştur. Maddeyi oluşturan ve maddenin özelliğini gösteren en küçük yapı taşına tanecik(atom) denir.
- Maddenin tanecikleri sürekli hareket halindedir. Bu hareketler;
Titreşim: Katı, sıvı ve gazlarının bulundukları yerde yaptıkları harekete denir.
Öteleme(yer değiştirme): Sıvı ve gazların taneciklerinin birbiri üzerinden kayarak yer değiştirmesine denir. Bu sayede akışkanlık özelliği kazanırlar.
Dönme: Sıvı ve gazların taneciklerinin kendi ekseni etraflarında yaptıkları harekettir.
Katılar
- Maddenin en düzenli halidir.
- Belirli bir hacmi ve belirli bir şekli vardır.
- Tanecikler arasındaki boşluk çok azdır.
- Katıların tanecikler arasındaki boşluk çok az olduğu için sıkıştırılamaz.
- Tanecikleri sadece titreşim hareketi yapar.
- Katılar akışkan bir yapıda değillerdir.
Sıvılar
- Katılara göre daha az düzenli, gazlara göre daha düzenli bir haldedir.
- Belirli bir hacmi vardır ama belirli bir şekli yoktur. Bulundukları kabın şeklini alır.
- Tanecikler arası boşluk katılara göre fazla, gazlara göre azdır.
- Sıvılar sıkıştırılamaz olarak kabul edilir.
- Tanecikleri titreşim, öteleme, dönme hareketi yaparlar.
- Sıvılar akışkan bir yapıdadır.
Gazlar
- Maddenin en düzensiz halidir.
- Belirli bir hacmi ve belirli bir şekli yoktur.
- Tanecikler arasında boşluk fazladır.
- Gazların tanecikler arasındaki boşluk çok fazla olduğu için sıkıştırılabilir.
- Tanecikleri titreşim, öteleme, dönme hareketi yaparlar.
- Gazlar akışkan bir yapıdadırlar.
Maddenin Taneciklerden Oluştuğunu Gösteren Olaylar
Parfüm kokusunun yayılması: Tanecikler havada yayılır ve koku tüm odaya dağılır
Şeker ve tuzun suda çözünmesi: Tanecikler suya karışır ve tadını her yerde alırız.
Mürekkebin suda dağılması: Mürekkep suya damlatıldığında her yere yayılır.
Gazların sıkışabilmesi: Şırınganın uç kısmını elimizle kapatıp, şırıngaya baskı uyguladığımız zaman şırınga içindeki havanın sıkıştığını görebiliriz.