Ay’ın Yapısı ve Özellikleri
- Ay, dünyamıza en yakın gök cismidir ve bizim doğal uydumuzdur.
- Ay bir ışık kaynağı değildir, güneşten aldığı ışığı yansıtır.
- Ay’ın şekli küreseldir.
- Ay’ın çapı dünyamızdan 4 kat daha küçüktür. Dünyanın içerisine 64 tane Ay sığabilir.
- Ay yaklaşık olarak dünyamızdan 384.000 km uzaktadır.
- Dünyadan bakan bir kişi Ay ve Güneşi aynı büyüklükteymiş gibi görür. Bunun sebebi Ay’ın bize Güneşe göre daha yakın olmasıdır.
- Güneş, Dünya ve Ay’ın büyüklüklerini karşılaştırdığımızda; Güneş basketbol topu, Dünya nohut tanesi, Ay ise mercimek büyüklüğünde olurdu.
- Ay’ın atmosferi yok denecek kadar az olduğu için gündüzler çok sıcak geceler çok soğuktur.
- Ay’ın üzerine meteorların düşmesi sonucu oluşan çukurlara krater denir.
- Ay’ın yüzeyi ince bir toz tabakası ile kaplıdır.
- Ayda atmosfer tabakası yok denecek kadar az olduğu için hava olayları gerçekleşmez ve Astronotların ayak izleri uzun yıllar bozulmadan kalır.
- Ayın kendi etrafında dönüş süresi ile Dünya’nın etrafında dolanma süresi aynı olduğu için, Dünya’dan bakan bir kişi ayın hep aynı yüzünü görmektedir. (27,3 Gün)
Ay’ın Hareketleri
Ay’ın 3 farklı hareketi bulunur. Ay, kendi etrafında(27,3 gün) döner, Dünya’nın etrafında(27,3 gün) dolanır ve Dünya ile birlikte Güneş’in etrafında(365 gün 6 saat) dolanır.
Ay’ın kendi etrafında dönme süresi ile Dünya’nın etrafında dolanma süreleri eşit olduğu için Dünya’dan bakıldığında Ay’ın hep aynı yüzünü görürüz.
Ay’ın Evreleri
Ay Güneş’ten aldığı ışıkları bize yansıtır. Ay, Dünya’nın etrafında dolanma hareketi yaparken Ay’ın konumu sürekli değişir ve Ay bize gelen ışıkları sürekli aynı şekilde ulaşmaz. Bu yüzden Ay’ı farklı şekillerde görürüz. Bazen bir kısmını, bazen tamamını, bazen de hiç göremeyiz. Ay’ın farklı görünümlerine Ay’ın evreleri denir.
Ay’ın yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün olmak üzere dört ana evresi; Hilal ve Şişkin Ay olmak üzere iki ara evresi vardır.
- Yeni ay: Ay’ın, Güneş ve Dünya arasında olduğu evredir. Bu evrede Ay’ın Dünya’ya bakan yüzü ışık almaz. Dünya’dan bakıldığında Ay görünmez.
- İlk dördün: Yeni ay evresinden bir hafta sonra gerçekleşir. Ay’ın sağ tarafının aydınlandığı evredir. Ay’ın şekli “D” harfine benzer.
- Dolunay: İlk dördün evresinden bir hafta sonra gerçekleşir. Dünya, Güneş ve Ay’ın ortasındadır. Ay’ın parlak tarafı Dünya’ya bakmaktadır.
- Son dördün: Dolunay evresinden bir hafta sonra görülür. Ay’ın, Dünya’ya bakan yüzünün sol tarafının aydınlandığı evredir. Ay’ın aydınlık kısmı yarım daire şeklinde, ters “D” şeklinde görülür.
- Hilal: Ay’ın, son dördün ile yeni ay ve yeni ay ile ilk dördün arasında olduğu durumlarda görülen, “C” şeklini andıran ara evresidir.
- Şişkin ay: Ay’ın, ilk dördün ile dolunay ve dolunay ile son dördün arasında olduğu durumlarda görülen ara evresidir.
!!! Ay’ın iki ana evresi arasında geçen süre bir haftadır. Ay’ın bir evresinden tekrar aynı evreye gelene kadar geçen süre de yaklaşık 29,5 gündür. Bu 29,5 günlük süre AY kavramını oluşturur.